به گزارش ورزش سه، بعضی جامها در فوتبال ایران به اندازه جام ملتها، بازیهای آسیایی یا صعود به جام جهانی در حافظه عمومی نماندهاند؛ اما گاهی یک عکس قدیمی، یک صفحه روزنامه یا حتی نام چند بازیکن کافی است تا یک شب فراموششده دوباره از دل تاریخ بیرون بیاید.
۲۳ سال پیش و در شهریور ۱۳۸۱، تبریز میزبان یک تورنمنت ملی چهار جانبه با نام جام الجی بود. تورنمنتی که آخرین بازیهای تدارکاتی ایران پیش از بازیهای آسیایی بوسان محسوب میشد و البته با قهرمانی تیم جوان برانکو ایوانکوویچ در بوسان، یک موفقیت تاریخی برای فوتبال ایران به ثبت رسید.
ایران، مراکش، پاراگوئه و آفریقای جنوبی چهار تیم حاضر در مسابقات بودند و ورزشگاه تختی تبریز دو شب متفاوت را تجربه کرد؛ دو مسابقهای که هر دو در ۹۰ دقیقه با تساوی ۱-۱ تمام شدند و در نهایت هر دو بار سرنوشت جام در ضربات پنالتی مشخص شد؛ جالب اینکه هر دو بار هم ایران پیروز شد.
ایران ابتدا مراکش را ۴-۳ در ضربات پنالتی شکست داد و دو روز بعد در فینال، همین نتیجه را مقابل پاراگوئه تکرار کرد.
حالا یک صفحه از روزنامه خاطرهانگیز جهان فوتبال در ۲۷ شهریور ۱۳۸۱، تصویری از آن روزها را دوباره جلوی چشم میگذارد؛ تیتر بزرگ روزنامه پس از پیروزی در بازی اول: «۴۵ دقیقه دوستتان داریم!»
تبریز؛ شروع یک جام کوچک اما خاطرهانگیز
۱۷ سپتامبر ۲۰۰۲؛ ورزشگاه تختی تبریز. ایران در نخستین مسابقه این جام مقابل مراکش قرار گرفت؛ مسابقهای با حدود ۲۵ هزار تماشاگر. مراکش نیز تیمی را به میدان فرستاده بود که در منابع آماری با عنوان تیم المپیک/تیم دوم این کشور ثبت شده و به همین دلیل مسابقه در فهرست بازیهای رسمی فیفا قرار نگرفت.
برانکو ایوانکوویچ روی نیمکت ایران بود و ابراهیم میرزاپور درون دروازه ایستاده بود. جلال کاملیمفرد، سهراب بختیاریزاده و محمد نصرتی در خط دفاع حضور داشتند، یحیی گلمحمدی در زمین بود و جواد نکونام هنوز یک هافبک جوان ۲۲ ساله محسوب میشد. در خط حمله هم نامی بود که نیازی به معرفی نداشت: علی دایی.
در کنار آنها بازیکنان جوانی مثل علی بداوی، علیرضا واحدینیکبخت، ایمان مبعلی و جواد کاظمیان هم حضور داشتند؛ ترکیبی که امروز بیشتر شبیه یک عکس خانوادگی از نسل مهمی از فوتبال ایران است.
گلی که مراکش را به نام یک ایرانی زد!
ایران در دقیقه ۲۳ به گل رسید؛ اما داستان گل سالها بعد هم سوژهبرانگیز است.
منابع آماری گل ایران را گل به خودی علی بوعب، مدافع مراکش، ثبت کردهاند. با این حال، روزنامه جهان فوتبال در جدول گلزنان خود محمد نصرتی را زننده گل ایران معرفی کرده است.
این روزنامه درباره گل نوشته بود: نفوذ محمد نصرتی، مدافع راست ایران، و سانتر او داخل محوطه جریمه با حرکت جواد کاظمیان همراه شد و مدافع مراکش برای دفع توپ، آن را وارد دروازه خودی کرد؛ با این حال، روزنامه از مخاطب خواسته بود گل را به نام نصرتی ثبت کند!
همین تفاوت، بخشی از جذابیت فوتبال قدیمی است؛ مسابقهای که امروز با اطلاعات آرشیوی بازسازی میشود، اما گزارش روز بازی روایت دیگری از زننده گل دارد.
ایران جلو بود اما در نیمه دوم بخشی از کنترل بازی را از دست داد. مراکش فشار بیشتری آورد و درست در آخرین ثانیهها، جلال کلائی با ضربه سر دروازه ایران را باز کرد تا بازی به پنالتی برسد.
در ضربات پنالتی، دایی، یحیی، نکونام و نویدکیا ضربات خود را گل کردند و محمد نصرتی ضربهاش را از دست داد. در نهایت ابراهیم میرزاپور با مهار دو ضربه ایران را به فینال فرستاد تا تیم ملی ۴-۳ پیروز شود.
جالب اینکه روزنامه جهان فوتبال، ایمان مبعلی جوان را به عنوان بهترین بازیکن مسابقه انتخاب کرد.
دو روز بعد؛ پاراگوئه، فینال و علی دایی
۱۹ سپتامبر ۲۰۰۲ و همان ورزشگاه تختی تبریز؛ این بار حریف ایران پاراگوئه بود؛ تیمی که در بازی اول آفریقای جنوبی B را ۲-۰ شکست داده بود.
پاراگوئه در دقیقه ۳۵ توسط فردی باریرو به گل رسید، اما پاسخ ایران را همان بازیکنی داد که سالها مسئولیت گلزنی تیم ملی را بر دوش داشت:
علی دایی در دقیقه ۴۱ گل تساوی را زد.
بازی ۱-۱ تمام شد و برای دومین بار در این تورنمنت، قهرمان در ضربات پنالتی مشخص شد.
ایران باز هم ۴-۳ پیروز شد و جام الجی را بالای سر برد.
جامی کوچک با یک نسل بزرگ
وقتی ترکیب ایران در این مسابقات را مرور میکنیم، با مجموعهای از نامها روبهرو میشویم که بعدها هرکدام داستانی جداگانه در فوتبال ایران نوشتند؛ علی دایی، یحیی گلمحمدی، جواد نکونام، ابراهیم میرزاپور، محمد نصرتی، محرم نویدکیا، ایمان مبعلی و چندین بازیکن دیگر، زیر نظر برانکو ایوانکوویچ.
گاهی یک صفحه روزنامه قدیمی، بیشتر از یک جام کوچک حرف برای گفتن دارد.
۲۳ سال پیش در تبریز، ایران دو بار ۱-۱ کرد، دو بار به ضربات پنالتی رفت و هر دو بار ۴-۳ پیروز شد تا قهرمان جام الجی شود؛ اما چیزی که از آن مسابقات باقی مانده، بیش از یک قهرمانی است: تصویری از نسلی که بعدها بخش مهمی از فوتبال ایران را ساخت.
نسلی با علی دایی، یحیی گلمحمدی، جواد نکونام، ابراهیم میرزاپور، محمد نصرتی، محرم نویدکیا، ایمان مبعلی و البته هدایت برانکو ایوانکوویچ دوستداشتنی.
